• nutrients

Huquqiy sabzavotlar

foydali

Sabzavot so’zini paydo bo’lishi haqida o’ylaganmisiz? Biz uni har kuni ishlatamiz – va u oddiy va tabiiyga o’xshaydi.

Sabzavot so’zi ilk bor 15 chi asr boshlarida barcha o’simliklar uchun qo’llanilgan. Bu so’z O’rta asr Lotin tilidagi vegetabilis  “o’suvchi”, “gullovchi” o’simlik so’zidan olingan. “veggie” termini ilk bor “vegetables” so’zining qisqartmasi sifatida ishlatilgan.

Hozirgi kundagi “sabzavotlar”ning ma’nosi – taom uchun qo’llaniladigan o’simliklar- 18 asrga qadar ishlatilmagan.

Huquqiy sabzavotlar

Biz sabzavotlar haqida 4 ma’noda gapirishimiz mumkin:

  • Meva (botanika): gullovchi o’simlik tuxumi.
  • Meva (kulinariya): o’simlikning shirin ta’mli iste’mol qilsa bo’ladigan      qismi.
  • Sabzavot (kulinariya): o’simlikning hushbo’y ta’mli iste’mol qilsa bo’ladigan      qismi.
  • Sabzavot (huquqiy): sabzavot sifatida soliqqa tortiladigan mahsulotlar

vegetables

Oziq ovqat do’konlarida “meva” va “sabzavot” so’zlari o’zaro o’rindosh emas, meva deb ataladigan o’simlik mahsulotlari sabzavot deb atalmaydi va aksincha. “Meva” so’zi, kulinar ma’nosidan farqli,  aniq botanik ma’noga ega, va o’z ichiga ko’plab zaharli mevalarni oladi. Shaftoli, olxo’ri va apelsinlar har ikki ma’noda “meva” bo’lsada baqlajon, bulg’or qalampiri va pomidor kabi boshqa mahsulotlar botanikada “meva”dirlar.

Ingliz tilidan farqli tillarda “meva” va “sabzavot”ning Inlizcha ma’nosi bilan farqlanadigan kategoriyalari mavjud, biroq ularning aniq ma’nosi mahalliy kulinar an’analarga bog’liqdir. Masalon Braziliyada avokado odatda dessert sifatida shakar bilan yoki kokteyil sifatida iste’mol qilinadi shuning uchun uni kulinar meva deyiladi boshqa davlatlarda esa uni salatlar va souslarda ishlatiladi shuning uchun uni sabzavot qatoriga qo’yishadi.